Kiran C
Blerja e një makine mund të jetë frikësuese; veçanërisht kur po përpiqeni të kuptoni se si të lundroni nëpër një vend dhe të pajtoheni me ligjet e tyre. Nëse po mendoni të blini një makinë në Shqipëri, duhet të njiheni me ligjet përkatëse në lidhje me blerjet e makinave, si dhe me tendencat aktuale brenda tregut të makinave në Shqipëri. Për më tepër, gjithçka që ju nevojitet do të ishte një automjet operacional, funksional, qoftë për qytetin e zhurmshëm të Tiranës apo përgjatë bregdetit të Vlorës.
Në faqet vijuese të këtij udhëzuesi do të mësoni se cilat dokumente dhe formularë ju nevojiten për të blerë me sukses një automjet, procesin hap pas hapi për të blerë një makinë ose motor, çfarë të bëni në lidhje me sigurinë për të mbrojtur veten dhe automjetin tuaj, dhe se si të merrni ofertën më të mirë të mundshme.
Në mënyrë që të bëni një blerje të suksesshme të automjetit në Shqipëri, duhet të sigurohet dokumentacioni dhe shkresat e kërkuara në vijim. Në Shqipëri, pronësia e çdo automjeti nuk mund të transferohet pa pasur dokumentet e sakta ligjore të kërkuara për ta bërë këtë. Nëse ndonjë nga dokumentacionet e nevojshme anashkalohet, mund të përballeni me çështje ligjore në të ardhmen.
Identifikimi
Si blerësi ashtu edhe shitësi duhet të ofrojnë identifikim për të verifikuar identitetet e tyre përkatëse. Do t'ju kërkohet të jepni pasaportën tuaj ose kartën tuaj të identitetit shqiptar (Karta e Identitetit). Nëse jeni i huaj, kontrolloni që leja juaj e qëndrimit të jetë e vlefshme, pasi pasja e një leje të vlefshme mund t'ju ndihmojë të regjistroni dhe pajisni me leje lehtësisht automjetin tuaj të ri.
Certifikata e Pronësisë
Dokumenti më i rëndësishëm i nevojshëm është Certifikata e Pronësisë (Leja e Qarkullimit). Ky dokument është prova juaj që shitësi është pronari i ligjshëm i automjetit. Para se të jepni para sigurohuni që numri i shasisë (VIN) në faturë dhe në automjet të përputhen saktësisht.
Një Kontratë Shitjeje e Noterizuar
Sapo një automjet të jetë blerë/shitur, ai transaksion nuk mund të përfundohet pa një noter publik që dëshmon nënshkrimin e kontratave të të dyja palëve (Kontrata e Shitblerjes). Një noter do të hartojë një Kontratë formale me shkrim në kohën e blerjes që do të kërkojë nënshkrimet e të dyja palëve. Për më tepër, noteri do të sigurojë që të gjitha detyrimet tatimore të shitësit të plotësohen para se të lejojë përfundimin e transaksionit.
Dëshmi e Sigurimit të Përgjegjësisë ndaj Palëve të Treta (TPL)
Në Shqipëri, është e detyrueshme të mbani Sigurimin e Përgjegjësisë ndaj Palëve të Treta (TPL). Prandaj, para se të largoni automjetin tuaj të ri nga mjediset e shitësit ose koncesionari, duhet të keni një policë aktive në fuqi. Zakonisht jeni në gjendje të transferoni mbulimin tuaj ekzistues ose të merrni një policë të re në të njëjtën ditë të blerjes.
Certifikimi i Kontrollit Teknik (Kolaudimi)
Në mënyrë që një automjet të përdoret në Shqipëri, automjeti duhet t'i nënshtrohet një inspektimi teknik periodik të quajtur Kolaudimi. Prandaj, është e rëndësishme të verifikoni që shitësi ka certifikatën e saktë dhe të vlefshme të Kolaudimit për automjetin. Për shkak se Kolaudimi ka një ngjarje të planifikuar të afërt në të ardhmen, kjo mund të përdoret për të negociuar një çmim shitjeje më të ulët se sa kërkon shitësi.
Procesi i blerjes së një automjeti kërkon durim dhe kërkim nga ana e blerësit. Ndiqni këto hapa për t'u siguruar që do të përfundoni me automjetin më të mirë të mundshëm për ju.
1. Hulumtoni Tregun
Konsultoni shpalljet/listimet në internet në mënyrë që të keni një ide të çmimeve për marka si Mercedes-Benz, Volkswagen dhe Audi, të cilat janë të bollshme në Shqipëri, duke ju ofruar kështu më pak vështirësi në gjetjen e pjesëve dhe/ose dikujt të kualifikuar për të punuar me këto marka. Sigurohuni që të përcaktoni buxhetin tuaj në fillim të blerjes dhe mbani mend se do të ketë kosto të shtuara si primet e sigurimit, shpenzimet e karburantit dhe shpenzimet e mirëmbajtjes për automjetin.
2. Komunikoni me Shitësin
Kur gjeni një makinë interesante, duhet të komunikoni me shitësin dhe t'i bëni atij pyetje rreth historisë së automjetit (a e importuan atë kohët e fundit? A ka pasur ndonjë aksident? numri i pronarëve të mëparshëm?).
3. Vlerësoni Automjetin
Para se të blini një makinë, duhet të inspektoni gjithmonë automjetin. Inspektimi i pjesës së jashtme të makinës do t'ju ndihmojë të përcaktoni gjendjen e saj; kërkoni gjëra të tilla si mospërputhja e bojës dhe hapësirat midis paneleve. Shikoni gominat e gomave, ato duhet të jenë të konsumuara në mënyrë të barabartë rreth gomës (nëse nuk janë, makina ka të ngjarë të ketë probleme të gjurmimit ose balancimit).
Merrni makinën për një vlerësim të elektronikës suaj, kondicionerit (HVAC) dhe rregullimeve të sediljes/timonit për të parë nëse funksionojnë ose jo siç duhet. Nëse nuk jeni të prirur mekanikisht, duhet të merrni me vete një mekanik me reputacion për të kryer një inspektim para blerjes.
4. Prova e Drejtimit
Mënyra më e mirë për të vlerësuar performancën e makinës suaj të ardhshme është të bëni një provë drejtimi. Përpiquni dhe drejtoni makinën në lloje të ndryshme sipërfaqesh; gjeni një autostradë për të testuar përshpejtimin dhe një rrugë të ashpër për të testuar për probleme me amortizatorët (pezullimin). Mbani veshin hapur për çdo zhurmë të pazakontë që mund të tregojë një problem mekanik (kërcitje, gërvishtje, fërkime). Testoni frenat tuaja për vendosmërinë dhe sa shpejt ndalojnë (shpejtësia e reagimit natyror).
5. Përfundoni Blerjen në Zyrën e Noterit
Pasi ju dhe shitësi të keni rënë dakord për çmimin e automjetit, shkoni në çdo zyrë noteriale lokale. Shitësi duhet të japë dëshmi se ka paguar të gjitha taksat lokale dhe gjobat e aplikueshme. Ju do t'i paguani noterit një tarifë, do të nënshkruani kontratën dhe do të paguani për automjetin duke përdorur një transfertë të drejtpërdrejtë bankare ose një metodë tjetër që siguron transparencë dhe siguri të garantuar gjatë procesit të blerjes.
Blerësit e Automjeteve Duhet t'i Japin Përparësi Sigurisë Mbi Të Gjitha Konsideratat e Tjera (Siguria e automjetit & siguria e transaksionit)
Verifikoni të Kaluarën e Automjetit
Shumë nga makinat në Shqipëri u sollën në atë vend nga Gjermania, Italia ose Zvicra. Një kontroll i numrit të shasisë (VIN) duhet të kryhet duke përdorur një bazë të dhënash në internet. Një kontroll VIN do t'ju tregojë nëse automjeti ishte i vjedhur, ka një titull shpëtimi (salvage), ose kishte një kthim prapa të kilometrazhit para se të vinte në Shqipëri.
Merrni një Inspektim Sigurie të Automjetit
Duhet të përcaktoni që automjeti që blini do të ketë rripa sigurimi funksionalë, një bori funksionale dhe fenerë, drita frenash dhe sinjale kthese funksionale. Për më tepër, do të dëshironi t'i kushtoni vëmendje të madhe dritës paralajmëruese të airbag-ut në kroskot; ajo duhet të ndizet për një periudhë të shkurtër kur çelësi është në pozicionin e ndezur dhe më pas të mbetet e fikur kur automjeti punon normalisht. Nëse drita paralajmëruese e airbag-ut është e ndezur dhe qëndron e ndezur, nuk duhet ta blini automjetin.
Jini të Vetëdijshëm për Mashtrimet e Mundshme
Nëse një marrëveshje duket shumë e mirë për të qenë e vërtetë, ndoshta është shumë e mirë për të qenë e vërtetë. Shitësit nën presion për të shitur një automjet shpejt ose shitësit që nuk do t'ju lejojnë të dërgoni një automjet tek mekaniku juaj personal janë shitës që do të dëshironi t'i shmangni. Para se të nënshkruani dokumentet zyrtare tek një noter, mos i transferoni fondet përmes metodave të pagjurmueshme.
Përveç hapave themelorë, ekzistojnë një numër konsideratash të tjera të rëndësishme që mund të kenë një ndikim të rëndësishëm në përvojën tuaj të përgjithshme të blerjes së makinës.
Buxhetimi për shpenzimet që mund të mos i keni llogaritur
Çmimi i etiketës i një makine është vetëm fillimi i shpenzimeve tuaja të vërteta të blerjes së makinës. Një tarifë noteriale e policës, kostot e lidhura me taksat e një regjistrimi vjetor, shpenzimet e shkaktuara nga sigurimi, dhe kostot në lidhje me mirëmbajtjen e menjëhershme (të tilla si një ndërrim vaji ose blerje gomash pas blerjes së automjetit) gjithashtu duhet të merren parasysh gjatë buxhetimit për blerjen e një automjeti.
Për më tepër, nëse po blini një automjet luksoz të përdorur (që do të ishte shumë e zakonshme në Shqipëri), duhet të mendoni të buxhetoni para shtesë në pjesën e mirëmbajtjes të buxhetit tuaj në rast se disa nga pjesët mund të jenë të shtrenjta.
Pamje Historike e Taksave të Automjeteve në Shqipëri
Taksat që lidhen me një automjet që ndodhet në Shqipëri varen nga madhësia e motorit të automjetit, vjetërsia e automjetit dhe lloji i karburantit të përdorur nga automjeti. Taksa e luksit i shtohet një automjeti nëse automjeti ka një motor më të madh. Prandaj, është e rëndësishme për ju të keni një kuptim të mirë se cila do të jetë përgjegjësia juaj vjetore e taksës së automjetit para se të blini një makinë SUV që konsumon shumë karburant.
Zgjedhja për të blerë një automjet nga një person privat ose nga një tregtar i regjistruar makinash do të varet nga ju, të dyja zgjedhjet kanë përfitimet dhe disavantazhet e tyre.
Tregu Shqiptar i Makinave ka një theks të fortë në Inxhinierinë Gjermane. Më poshtë është një pasqyrë e shkurtër e disa shembujve të markave të njohura të makinave që mund të hasni gjatë blerjeve.
Shtetasit e huaj lejohen të blejnë dhe regjistrojnë automjete në Shqipëri. Ju duhet të keni një leje qëndrimi të vlefshme shqiptare në mënyrë që të regjistroni pronën e regjistruar në emrin tuaj. Prandaj, procesi i regjistrimit nuk mund të përfundohet pa një leje qëndrimi të përshtatshme.
Në Shqipëri, tarifat noteriale për një marrëveshje shitjeje dhe/ose kontratë shitjeje zakonisht paguhen nga blerësi. Sidoqoftë, të dyja palët mund të negociojnë me njëra-tjetrën në prani të një noteri para nënshkrimit të ndonjë dokumenti.
Jo, nga pikëpamja ligjore, shitësi i automjetit duhet të paguajë çdo gjobë në qytetin ku ai/ajo është regjistruar para se të transferojë pronësinë e automjetit te ju si blerës. Noteri nuk do të vërtetojë transferimin e pronësisë nëse të gjitha gjobat dhe taksat që lidhen dhe/ose mbi automjetin nuk janë falur ose anuluar.
Inspektimi i Kolaudimit në automjetet personale tipike është i vlefshëm për dy vjet. Automjetet e përdorura për qëllime tregtare, duke përfshirë taksitë, duhet të ri-inspektohen çdo vit. Konfirmoni datën e skadimit të certifikatës para se të përfundoni një blerje automjeti.
Në Shqipëri, automjetet me naftë kanë qenë historikisht shumë të njohura për shkak të bollëkut të tyre, si dhe për shkak se importoheshin në Shqipëri kryesisht nga vendet evropiane; megjithatë, numri i automjeteve me benzinë ka ardhur në rritje dhe shumë automjete me benzinë po importohen në Shqipëri. Një automjet me benzinë përgjithësisht do të ishte më i përshtatshëm për përdorim kryesisht në Tiranë ku distanca e drejtimit është relativisht e shkurtër dhe do të ishte më e favorshme për t'u përdorur nëse drejtoni një distancë të konsiderueshme midis qyteteve të tilla si Vlora, Shkodra dhe Durrësi.